Denk je erover na om een konijn te nemen? Of heb je er al een paar die vrolijk rondhuppelen in huis?
▶Inhoudsopgave
Dan is 2026 een jaar om in de gaten te houden. De Nederlandse wetgeving rondom het welzijn van konijnen ondergaat namelijk een flinke verandering.
Waar konijnen vroeger vaak werden gezien als 'makkelijke' huisdieren, komt er nu een wet aan die duidelijk maakt: een konijn is geen knuffel zonder gevoel, maar een dier met specifieke behoeften. De nieuwe ‘Konijnenwelzijnswet’ die in 2026 van kracht wordt, zorgt voor strengere regels en een einde aan vaag beleid. Het doel? Een beter leven voor de ruim 1,5 miljoen konijnen die in Nederlandse huishoudens wonen. In dit artikel lees je precies wat er gaat veranderen, welke eisen er gesteld worden en wat dit betekent voor jouw portemonnee en je huisdier.
Waarom verandert de wet?
De populariteit van konijnen als huisdier is enorm toegenomen, maar de kennis over hun verzorging liep hier niet altijd gelijk mee op.
Uit onderzoek van de Nederlandse Vereniging van Konijnenhouders (NVK) bleek al in 2023 dat slechts 35% van de eigenaren op de hoogte was van de volledige geldende regelgeving. Veel konijnen leven in hokken die te klein zijn of niet voldoen aan hun natuurlijke behoeften. De huidige wetgeving, zoals de Dierennormenwet, is vaak te algemeen. Er staan geen harde cijfers in over de minimale afmetingen van een hok. Dat gaat veranderen. De nieuwe wet is een samenwerking tussen dierenwelzijnsorganisaties en de overheid om de kwaliteit van leven voor konijnen structureel te verbeteren.
De nieuwe regels: wat er in 2026 precies verandert
De invoering van de Konijnenwelzijnswet brengt concrete, meetbare veranderingen met zich mee.
1. Strikte huisvestingseisen
Hieronder de belangrijkste punten op een rij. Een van de grootste knelpunten was de grootte van de hokken.
Vanaf 2026 gelden er wettelijke minimumafmetingen. Voor één konijn moet het hok minimaal 3 meter bij 1,5 meter zijn. Voor elk extra konijn moet het vloeroppervlak met minimaal 50% toenemen. Dit is een aanzienlijke toename vergeleken met de gemiddelde kooi die nu in de winkels ligt.
Naast grootte zijn er eisen aan de materialen. Plastic onderdelen die snel slijten of scherpe randen kunnen krijgen, zijn verboden.
2. Voeding en dieet
Het hok moet gemaakt zijn van stevige, niet-giftige materialen zoals hout of metaal. Ook de bodem moet voldoen aan eisen: harde plastic roosters zijn verboden om voetblessures te voorkomen. De bodem moet bedekt zijn met een dikke laag strooisel, zoals hooi of stro, voor comfort en hygiëne.
Verder moet het hok voldoende schuilplaatsen bieden. Een konijn moet zich kunnen terugtrekken.
Denk aan gesloten dozen, tunnels of speciale ligplaatsen. De temperatuur in de leefruimte moet stabiel blijven tussen de 15 en 22 graden Celsius, met een luchtvochtigheid die schimmelvorming voorkomt.
De wet regelt niet alleen waar het konijn slaapt, maar ook wat het eet. Konijnen hebben een gevoelig verteringssysteem. Daarom stelt de nieuwe wet dat een konijn dagelijks onbeperkt vers hooi moet krijgen.
Dit is de basis van het dieet. Daarnaast is er een verplichte verhouding tussen droogvoer en vers groen.
3. Sociale behoeften en beweging
De wet schrijft voor dat konijnen minimaal 50% vers groen (groente en kruiden) moeten krijgen ten opzichte van hun totale voedselintake.
Het geven van restjes van de keukentafel, zoals brood of gekookte aardappelen, wordt expliciet afgeraden en kan bij overtreding (indien dit leidt tot gezondheidsschade) worden gezien als verwaarlozing. Hoewel de NVK een lijst met veilige groenten publiceert, benadrukt de wet dat konijnen geen fruit moeten eten in grote hoeveelheden vanwege de suikers.
Water moet altijd beschikbaar zijn, bij voorkeur via een drinkfles met een RVS balletje, om vervuiling tegen te gaan. Konijnen zijn van nature groepsdieren. De nieuwe wet erkent dit en stelt dat het houden van een konijn in z’n eentje niet langer de norm is. Het is vanaf 2026 de verwachting dat konijnen in minimaal tweetal worden gehouden, tenzij er sprake is van medische redenen of specifiek gedrag dat groepshuisvesting onmogelijk maakt.
Het hok moet voldoende ruimte bieden zodat de dieren elkaar kunnen ontwijken, maar ook samen kunnen spelen.
Naast het hok is dagelijkse vrijloop essentieel. De wet verplicht eigenaren om hun konijn minimaal 4 uur per dag buiten het hok te laten bewegen in een veilige omgeving. Dit kan een konijnenvriendelijke tuin zijn of een speciale ren.
Wie een ren wil bouwen, moet rekening houden met kosten. Een veilige, afgeschermde buitenren met stevig gaas en beschutting kan tussen de €500 en €2000 kosten, afhankelijk van de grootte en materialen.
4. Medische zorg en verplichte controles
Goedkope oplossingen zijn vaak niet veilig genoeg tegen roofdieren zoals vossen of marterachtigen.
De zorg voor een konijn stopt niet bij eten en huisvesting. De nieuwe wet verplicht eigenaren tot het regelmatig laten controleren van het gebit en de algehele gezondheid. Konijnen hebben voortdurend groeiende tanden en kiezen, die bij verkeerde voeding of genetische aanleg kunnen doorschieten.
De wet schrijft voor dat een konijn minimaal één keer per jaar door een dierenarts wordt gecontroleerd. Bij aanschaf van een jong konijn moet binnen 6 maanden een eerste check-up plaatsvinden.
De kosten voor een bezoek aan de dierenarts variëren, maar liggen gemiddeld tussen de €75 en €150 per keer, afhankelijk van de behandeling.
Verzekeraars spelen hierop in. Populaire verzekeringen, zoals de ‘Knaagdiervriend’ van CZ of speciale pakketten bij Petplan, bieden dekking voor deze kosten.
De maandelijkse premie ligt hierbij vaak tussen de €35 en €50. De wet moedigt eigenaren aan om een verzekering af te sluiten om te garanderen dat medische zorg niet wordt uitgesteld vanwege kosten.
Handhaving en boetes
De handhaving van de dwergkonijnen en dierenwelzijnswetgeving in Nederland 2026 ligt bij de gemeentelijke diereninspecteurs en de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming (LID). Zij hebben de bevoegdheid om woningen en tuinen te controleren. Bij het constateren van overtredingen, zoals een te klein hok of onvoldoende voedsel, volgt eerst een waarschuwing.
Bij ernstige of herhaalde overtredingen worden boetes opgelegd. Deze kunnen oplopen tot €500 per overtreding.
In extreme gevallen van verwaarlozing kan het konijn direct in beslag worden genomen. De NVK heeft een klachtenprocedure opgesteld.
Melden kan anoniem via hun website of rechtstreeks bij de gemeente. Dit zorgt voor een betere monitoring van de situatie in Nederlandse huishoudens.
Impact op de konijnenhouderij en fokkers
De invoering van de wet treft niet alleen particulieren, maar ook fokkers.
Kleinschalige fokkers moeten investeren in grotere hokken en betere ventilatiesystemen. Dit leidt tot hogere kosten, wat waarschijnlijk de aanschafprijs van een konijn zal verhogen.
Echter, de kwaliteit van de fokkerij zal toenemen. Fokkers die al investeren in welzijn, zoals de ‘Happy Bunny’ fokkerij in Velp, laten zien dat het kan. Zij bieden konijnen al een ruim leven met voldoende beweging en sociale contacten, waardoor ze straks direct voldoen aan de nieuwe wetgeving. Dit soort fokkers zal de norm worden, waardoor de markt voor gezonde, sociale konijnen zich verder professionaliseert.
De toekomst na 2026
De Konijnenwelzijnswet is een eerste grote stap, maar het is niet het eindstation. Er is al discussie over aanvullende regels, zoals de bescherming van konijnen in de commerciële sector (denk aan bont of vlees) en de integratie van konijnen in gezinshuisvesting zonder dat dit ten koste gaat van hun rust.
Onderzoek speelt hierin een cruciale rol. De Wageningen Universiteit startte onlangs een project naar de invloed van verschillende dieetmixen op de spijsvertering van konijnen. Deze kennis zal de richtlijnen in de toekomst verder aanscherpen.
Kortom, 2026 wordt het jaar waarin het konijn in Nederland eindelijk de waardering krijgt die het verdient.
Met strengere regels, betere zorg en een helder kader voor eigenaren, gaat het welzijn van deze dierbare huisdieren er flink op vooruit.